گزارش «ایران» از حمله دزدان دریایی به نفتکشهای کشور

ایران آنلاین /اما این تنها یک تصویر از دزدان دریایی در قرن هفدهم میلادی و در امریکا و اروپا است. دزدان دریایی هنوز در مناطق زیادی از آبهای جهان به کشتیها حمله ور میشوند اما آنها هم همپای دنیای مدرن، پیشرفت کردهاند. امروزه آنها برای هجوم به کشتیهای عظیمالجثه از قایقهای تندرو، کشتیهای بزرگ پشتیبانی و انواع سلاحهای سبک و سنگین استفاده میکنند، نه شمشیرهای بلند و توپهای آتشین. دزدان دریایی جدید با استفاده از همین وسایل نوین هر ساله در دریاها و اقیانوسها به کشتیهای زیادی اعم از تجاری، باربری و تفریحی حمله ور میشوند و اقدام به سرقتهای مسلحانه یا حتی کشتی ربایی میکنند.

در چند سال اخیر برای دزدان دریایی یکی از این محمولههای جذاب نفت است. آنها در نقاطی نظیر باب المندب به نفتکشها حمله و طی یک جنگ کوتاه تلاش میکنند که نفتکشها را بربایند. این دزدی دریایی امروزی از فقر زیاد کشورهای استوایی پدیدار شده است و دزدان امروزی در میان قبایل سومالیایی به وفور دیده میشوند.

آنها نفتکشها را میدزدند و با خود به ساحل سومالی میبرند تا نفت آن را با قیمتهای پایین بفروشند و از این راه امرار معاش کنند. این اتفاق یکی از بزرگترین مشکلات حمل و نقل محمولههای نفتی در یک دهه اخیر به شمار میرود که صادرات نفت را برای کشورهای نفتخیز دشوار کرده است. خیلی از کشورهای صادرکننده نفت در این مدت نفت و نفتکش خود را طی حملات دزدان دریایی از دست دادهاند اما خوشبختانه ایران در تمام حملات دریایی توانسته است که نفتکشهای خود را حفظ کند و تسلیم نشود. این یکی از افتخارات جمهوری اسلامی ایران است.

در سفری که به منطقه بندرعباس و سوار بر نفتکشهای ایران در این منطقه داشتیم با تعدادی از کاپیتانها و افسرهای فعال در این حوزه در خصوص خاطره آنها از حملات دزدان دریایی گفتوگو کردیم. آنها از حال و هوای لحظه هایی گفتند که نفتکش به محاصره دزدان دریایی درآمده بود و باید شرایط را طوری مدیریت میکردند که نه تنها نفتکش به دست دزدان نیفتد بلکه حتی یک نفر زخمی هم نشود. این گفتوگوها را میخوانید:
چرا ایران حفاظت خوبی از نفتکشها دارد؟
یکی از دریانوردانی که از سال 71 در حوزه حمل و نقل دریایی محمولههای نفتی فعالیت میکرده و دو سالی است که رئیس منطقه بندرعباس شرکت ملی نفتکش شده است، در گفتوگو با «ایران» اظهار کرد: در چند سال گذشته، ما در سطح جهان چندین بحران را مانند بحران دزدان دریایی، بحران اقتصادی و تحریم تجربه کردیم. اما هیچ یک از این بحرانها نتوانست حمل و نقل محمولههای نفتی و مشتقات آن را از پا دربیاورد. هیچ یک از دزدان نفتکش نتوانستهاند ناوگان ما را تصاحب کنند؛ در حالی که ناوگان انگلیس و عربستان توسط این دزدان دریایی که اهل سومالی هستند، غرق شد و در لنگرگاه عمان در حضور گارد ملی این کشور، کشتی نفتکش آنها دزدیده شد.
کاپیتان رامین رجایی ادامه داد: آنچه باعث شده نفتکشهای ما به دست دزدان نیفتد حفاظت خوب گارد کشتی است. اوایل برای این کار با شرکتهای خارجی قرارداد میبستیم. آنها کشتی را اسکورت میکردند یا روی کشتی نفر میفرستادند. اما اکنون این کار با استفاده از نیروهای داخلی و روی ناو کشتی انجام میشود.
رجایی توضیح داد که در این 7 - 8 سال که دزدان دریایی زیاد شدهاند، ایران به هر طریق از ناو نفتکش خود محافظت کرده است. او میگوید: قبلاً نیروی دریایی به ما گارد ویژه، ناو و نیروی انسانی میداد. هر وقت احساس خطر میکردیم، کمیته امنیتی سریع تشکیل میشد و در کریدور خطر، کشتی را حفاظت شده میفرستادیم. وقتی کشتی میخواست که از منطقه خطر عبور کند اسکورت با ناو جنگی انجام میشد که این افراد در ابتدای امر از نیروهای خارجی بودند؛ به محض حمله دزدان دریایی یک جنگ با صداهای مهیب آغاز میشد و با عبور از منطقه خطر همه چیز به حالت آرامش بازمیگشت.
رجایی افزود: اما اسکورت با ناو جنگی بود هزینه زیادی دربر داشت و الان این کار انجام نمیشود. در حال حاضر یک تیم کماندو با اسلحه و مجوز رسمی بینالمللی روی عرشه کشتی مستقر میشود. به محض نزدیک شدن به منطقه خطر دور کشتی را دو ردیف سیمخاردار میکشند. پستهای نگهبانی را زیاد میکنند و کشتی را تبدیل به یک پایگاه نظامی متحرک میکنند.این دریانورد که کارنامه موفقی در طول فعالیتهای خود به جا گذاشته است میگوید: دزدان دریایی بسیار قوی هستند. ناو و اسلحه و مهمات جنگی دارند؛ زمانی که به نفتکش نزدیک میشوند، جنگ شروع میشود. در این جنگ ما فقط دفاع و فرار میکنیم. هدف ما شکست و از بین بردن دزدان نیست. هدف جابهجایی ایمن کشتی است. این یک افتخار برای جمهوری اسلامی ایران است. او اشاره میکند به اینکه محمولههای عظیم نفتی ایران در خارک بارگیری میشود. زمانی که به سمت مقصد حرکت میکند در وسط دریا، قبل از رسیدن به منطقهای که دزدان دریایی حضور دارند کشتی توقف میشود و نیروهای امنیتی شروع به نصب سیم خاردار دور کشتی میکنند، پس از آن ناو آماده حرکت میشود و دزدان دریایی را که رد کرد تجهیزات را باز میکنند.
به گفته رئیس منطقهبندرعباس شرکت ملی نفتکش جنگیدن با دزدان سومالیایی فایده ندارد. رجایی در این باره میگوید: کشور سومالی از سال 1992 دولت مناسبی ندارد و دست شورشیان است. آنها وقتی کشتی را میدزدند، آن را میبرند در ساحل سومالی لنگر میاندازند. حال اگر بخواهیم ما و کشورهای دیگر صادرکننده نفت با این کشور بجنگیم 6 ماه زمان میبرد. هزینه این جنگ را چه کسی خواهد پرداخت؟ سومالی هیچ امتیازی ندارد که هزینهها را پوشش دهد، لذا این جنگ برای هیچ کشوری مقرون به صرفه نیست. اما سؤال اینجاست که محل حمله دزدان دریایی در هر عبور و مرور نفتکش از کجا تشخیص داده میشود. در این خصوص رجایی با بیان اینکه تقریباً مناطقی که این دزدان حضور دارند در جهان شناسایی شده است،می گوید: محل دقیق استقرار این دزدان با بیسیمهای ماهوارهای مشخص و گزارش داده میشود.
مانور اجرا میکنیم تا غافلگیر نشویم
یکی از جوانترین کاپیتانهای شرکت ملی نفتکش، کاپیتان شهرام پنجیپور است که توانسته با ممارست و بر مبنای دانش، تجربه و سوابقکاری بعد از 12 سال فعالیت به درجهکاپیتانی برسد. او نیز در گفتوگو با «ایران» از تجربههای دریایی خود گفت؛ از اینکه در زمان حمله دزدان دریایی چگونه سعی میکند جو داخل کشتی را آرام نگه دارد و در عین حال کشتی را از هر گزند حفظ کند.
پنجیپور یکی از خاطرات خود از حمله دزدان دریایی را اینگونه شروع کرد: برمیگردد به زمانی که افسر دوم بودم. به همراه خانواده در داخل نفتکش وقتی از بابالمندب عبور میکردیم و در حال ورود به دریای سرخ بودیم، در نیمههای شب چند دزد سومالیایی با 15 قایق کوچک دور تا دور نفتکش را گرفتند. با محاصره کشتی، نیروی حفاظتی همراه ما شروع به شلیک کردند و خوشبختانه به کمک این نیروها توانستیم بر دزدان دریایی غلبه کنیم. این موضوع به 6 الی 7 سال پیش باز میگردد.او اظهار کرد: اما الان زمانی که کشتیهای ما به باب المندب میرسد، نیروی حفاظتی همراه ما شروع به کشیدن چند ردیف سیمخاردار در اطراف نفتکش میکنند تا دزدان دریایی نتوانند سوار کشتی شوند.
به گفته پنجیپور مطابق قانون سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) در حال حاضر این نیروهای حفاظتی ایرانی هستند اما شرط قانون این است که این نیروها نباید نظامی باشند و باید از یک کمپانی خصوصی باشند. این کاپیتان جوان میگوید: زمانی که دزدان دریایی به کشتی نزدیک میشوند زنگ خطر را به صدا در میآوریم و همه داخل یک اتاق تجمع میکنند. ما قبل از آنکه حملهای واقعی به کشتی انجام شود یک سری مانور انجام میدهیم و فضا را شبیهسازی میکنیم تا زمانی که دزدان دریایی حمله کردند آمادگی کافی داشته باشیم.

وی با بیان اینکه فقط کاپیتان و افسران کشتی مجاز هستند که در طول سفر خانواده خود را همراهی کنند اظهار کرد: وجود دزدان دریایی یکی از بزرگترین ترس هایی است که باعث میشود در سفرهای چند ماه خانواده هایمان را تنها بگذاریم. ترس از این موضوع و اینکه چطور آرامش کشتی را برای همکاران حفظ کنیم بسیار زیاد است.
ناامنی و ریسک همراه شدن با خانوادهu2009ها
در جریان این سفر با یکی از افسران اول شرکت ملی نفتکش نیز گفتوگو کردیم. افسر سعید معینی نیز از ترسها و دلهرههای تمام افراد روی ناو در زمان حمله دزدان دریایی میگوید. او اذعان میکند که تقریباً برای هر افسر و کاپیتانی یک الی دو بار این اتفاق افتاده است. شنیدن نام دزدان دریایی برای ما یادآور شلیکهای اطراف کشتی و فضای پرتلاطم داخل نفتکش است.
او نیز میگوید: ریسک حمله دزدان دریایی در خصوص سفر با خانواده ما را محدود میکند و این خاطره خوبی نیست.

---

منبع:ایران