بهار سیاست در ایران

ایران آنلاین / پیش از آنکه بهار طبیعت ایران از راه برسد، فضای سیاست ایران رنگ و بوی بهار به خود گرفت. جامعه ایران بویژه در ماهها و روزهای منتهی به نوروز، جامه نو به تن کرد و زمستان سخت زندگی در تحریم و تهدید به سرآمد. بر ما ساکنان ایران زمین روزهایی پر از هیجان گذشت و لحظه لحظه این سال سرشار از اضطراب، انتظار و کشاکش بود، کشاکش میان بیم و امید، بیم از بازگشت به دوران تیره و تند گذشته و امید به فردای معتدل و دلپذیر. بر پیشانی این سال پرخاطره و پر هیجان، دو رویداد بزرگ نقش بسته است. دو واقعهای که همچون دو موج نیرومند آسمان رؤیاها و زمین واقعیتها را دستخوش تغییر کرد. اولین موج تغییر به اراده دولتمردان و دیپلماتها رقم خورد. تیم دیپلماتهای دولت روحانی در این سال مأموریتی سخت و ناممکن را به انجام رساندند. پروژه مذاکره هستهای که از اولین روزهای فعالیت دولت یازدهم آغاز شده بود در میانه سال 94 به بار نشست و حاصل و محصول آن توافقی تاریخی شد که پرونده دشوارترین مناقشه جامعه جهانی را مختومه کرد و زنجیره سختترین تحریم بینالمللی علیه مردم ایران را از هم گسست. روزهای مذاکره هستهای برای ایرانیها سرشار از خاطرات ماندگار است. تصاویری که از میادین مذاکره در وین، ژنو و نیویورک در ذهنها نقش بسته است تصاویری آمیخته به غرور است. صحنههایی که در آن دیپلماتهای ایران در مواجهه با نمایندگان 6 قدرت بزرگ جهانی برای دفاع از منافع ملی ایران سنگ تمام گذاشتند.
در پایان این مواجهه و جدال سخت فقط ایرانیها نبودند که حس بزرگ پیروزی و کامیابی را داشتند بلکه هر 6 قدرت جهانی و کل جامعه بینالمللی طعم و طراوت یک پیروزی تاریخی را چشیدند. برجام یا همان توافق هستهای نه تنها شناسنامه سیاسی سال 94 است بلکه شناسه هویت تازه ایرانیها در جامعه بینالمللی است. درجه اهمیت این اتفاق بدان پایه است که برخی ناظران سیاست تاریخ ایران را به قبل و بعد از برجام تقسیم میکنند. شهروند ایرانی اکنون دیپلماتها و نقشآفرینان این عرصه را به دیده قهرمانان ملی مینگرد. برجام نه تنها تصویر ایران و ایرانی را در نگاه ملل دیگر دگرگون کرد بلکه تصویر تازهای از جهان سیاست و دیپلماسی پیش روی ایرانیها گشود. در پرتو این حادثه جامعه ایرانی برای اولین بار آثار تدبیر و اعتدال در سیاست خارجی را لمس کردند و واژگانی چون مذاکره، تعامل و صلح که تا پیش از این کلیشههایی بیش نبودند، به عناصر حیاتبخش در چرخه زندگی مردم تبدیل شدند. شهروند ایرانی در گرمای پیروزی هستهای و فروریختن حصار تحریم غوطهور بود که موسم انتخابات از راه رسید. روزهای اسفند 94 در نگاه هموطنان تکرار و تداعی ایام خرداد 92 بود. فضای سیاسی ایران به شکل ناباورانه حالت دوقطبی مخالف و موافق مذاکره و صفبندی جبهه همراهان و ناهمرهان برجام را پیدا کرد. همه چیز در روزهای منتهی به انتخابات از ماجرای رد صلاحیتها تا تخریب شخصیتهای حاضر در میدان رقابت دست به دست هم داد تا روز هفتم اسفند به رفراندومی برای اعلام نظر ایرانیها درباره کارنامه دولت روحانی تبدیل شود. روز رأیگیری، خیل مشارکت شهروندان ایرانی در انتخابات، اتفاقی شگفتانگیزتر از توافق هستهای را رقم زد. از بستر این انتخابات موج تحولی برخاست که نه تنها فضای سیاسی داخل بلکه صحنه سیاست بینالمللی را تحت تأثیر قرار داد. در فردای هفتم اسفند، روحانی و ظریف اولین نفراتی بودند که تولد مجلس معتدل را در جوار دولت اعتدال خوشامد گفتند.
اما اتفاق مهمتر این بود که همچون روزهای پیروزی در ژنو، این بار در تهران نیز هیچ کس از شکست حریف خوشحالی سر نداد، پایتختی که کلید فتح پارلمان آن به دست یاران دولت افتاد، در نمایشی از عقلانیت حتی از برگزاری جشن پیروزی چشم پوشید تا اندیشه بازی برد- برد بعد از سیاست خارجی در پهنه سیاست داخلی واقعیت خود را به اثبات برساند. اگر برجام به بدبینی و خصومت سی و چند ساله در نگاه قدرتهای آن سوی آبها پایان داد اکنون روحانی و متحدانش امید دارند انتخابات 7 اسفند زخم خصومتهای چند ساله در میان جناحهای قدرت داخلی را نیز التیام بخشد.