گروه پیکار «حق شناس» از تاسیس تا فروپاشی/ جریانی که سوسیالیسم انور خوجه را الگو قرار داد

ایران آنلاین / اولین بار در سال ۱۳۵۴. ش، گروهی با نام اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران از جمله تقی شهرام، بهرام آرام و وحید افراخته به این نتیجه رسیدند که باید ایدئولوژی سازمان از اسلام به مارکسیسم تغییر یابد. با مخالفت بخش دیگری از سازمان با این اعتقاد، درگیریهایی میان اعضای معتقد به ایدئولوژی اسلامی و گروه مارکسیست رخ داد که در جریان آن تعدادی از طرفین کشته شدند.

سازمان در نخستین اطلاعیه علنی پیرامون تغییر مواضع ایدئولوژیک خود نوشت: «در آغاز گمان میکردیم میتوانیم مارکسیسم و اسلام را ترکیب دهیم و فلسفه جبر تاریخ را بدون ماتریالیسم و دیالکتیک بپذیریم. اینک دریافتیم که چنین پنداری نا ممکن است.............. ما مارکسیسم را انتخاب کردیم زیرا راه درست و واقعی برای رها ساختن طیقه کارگر زیر سلطهاست.»

در نهایت این درگیریها منجر به جدایی گروه مارکسیست از سازمان شد. این گروه پس از انقلاب با نام سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر فعالیت خود را ادامه دادند. سایر اعضای سرشناس پیکار: علیرضا سپاسی آشتیانی، حسین روحانی، تراب حق شناس، پوران بازرگان، محسن فاضل، قاسم عابدینی، ابراهیم نظری، حسن آلاد پوش، افخم احمدی. مرگ بهرام آرام، مغز متفکر نظامی مجاهدین مارکسیست، در مهر ۱۳۵۵، تاثیر مخربی بر سازمان داشت.

پیکار از سال ۱۳۵۷ تا هنگام فروپاشی اش در اوایل سال ۱۳۶۱، پرچمدار اصلی مائوئیسم و استالینیسم در ایران بود. این سازمان با رد اصلاحات پس از مائو در چین، دشمن افراطی چین و شوروی بود. آمریکا را دشمن اصلی به اصطلاح جنبش انقلابی ایران میدانست، اتحاد شوروی را یک قدرت سوسیال امپریالیستی مینامید. پیکار با رد الگوهابی چین و شوروی، جنبش چپ آلبانی را سرمشق و الهام بخش خود میدید جنبش چپ آلبانی توسط انور خوجه، رهبر پیشین کشور جمهوری کمونیستی آلبانی هدایت می شد که در کشاکش جنگ جهانی دوم، یک حرکت چریکی چپ گرا را پیش می برد

سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر بعد از انقلاب ۵۷ تبدیل به یکی از سازمانهای سیاسی چپ شد. این سازمان جزو اولین گروههای سیاسی مخالف جمهوری اسلامی بود که در مواجهه با نظام از پا در آمد و اکثر اعضای آن از بین رفته و یا کشته شدند. از سازمانهای جانبی این سازمان میتوان سازمان دانشجویان و دانش آموزان هوادار پیکار را نام برد که به آن اصطلاحاً دال دال میگفتند. سازمان پیکار نشریهای منتشر میکرد به نام پیکار. این نشریه تا خرداد سال ۶۰ که چاپخانه سازمان پیکار لو رفت، بشکلی منظم منتشر میشد. بعد از وقایع سال ۶۰ و مشخصا دستگیری بخشی از کمیته مرکزی و کادرهای بالای این سازمان، انتشار نشریه نیز متوقف شد و جمع کوچکی از این سازمان که خود را «پیکار کمونیست» مینامیدند نشریهای هم با همین نام منتشر کردند. این جمع بعداً در اواخر سال ۶۱ به کومله و اتحاد مبارزان کمونیست پیوستند و حزب کمونیست ایران را تشکیل دادند.

پیکار در نخستین روزهای انقلاب، گرایشی به جناح لیبرال اسلامی از خود نشان داد، اما به زودی سیاست خود را به مقابله با کل جمهوری اسلامی تغییر داد. پس از بحران خرداد ۱۳۶۰، سیاست سازمان از دشمنی با جمهوری اسلامی به حمایت از لیبرالهای اسلامی تغییر یافت. نتیجه این سیاست، شکاف درونی بود. سه جناح شکل گرفت: جناح اول از خط مشی تازه (حمایت از لیبرالهای اسلامی) دفاع میکرد. جناح دوم که خود را خط انقلابی میخواند رهبری سازمان را به انحراف از راست متهم میکرد. جناح سوم که از ادامه سیاست پیشین حمایت میکرد، خواهان تشکیل کمیسیونی برای عزل رهبری فعلی و تجدید سازمان شد.