وجب به وجب به دنبال خاک وطن

ایران آنلاین /یعنی آنچه را در بیش از 50 جلد از کتابهایش نوشته علاوه بر استناد به مکتوبات ایرانشناسان مشهور، بر اساس تجربیات خود بوده است. همچنین مرحوم منوچهر ستوده بیش از 80 سال پیش پی برد که مطالعات تاریخی جغرافیایی ما بسیار فقیر است. برگهای زرین آثار او برای هرکسی که بخواهد درمورد جغرافیای تاریخی مطالعه کند، یگانه منبع بهشمار میرود. تصور میکنم این ادعا گزافه نباشد که جایی در خاک ایران باقی باشد که او زیر پا نگذاشته باشد. وجب به وجب خاک وطن را با پای پیاده پیمود و یادداشت برداشت. از او هزاران فیش و برگه و یادداشت باقی مانده است و امیدوارم روزی به چاپ برسد. افزون بر این، در 60 سال دوستی با ایرج افشار، با هم ـ و حتی خانوادگی ـ زیستند. آنها نیز تمام سفرها را در داخل خاک ایران به طور مشترک پیاده و سواره با هم طی کردند و آثار مشترکی از خود به جا گذاشتند.