اقتصاد مقاومتی؛ضرورت نگاه آینده پژوهانه در مدیریت اقتصاد کشور

ایران آنلاین /گزارشی با عنوان مهمترین الزامات و بایسته های اقتصاد مقاومتی در برنامه ششم توسعه را در چهار بخش تدوین و منتشر کرد.
به گزارش ایرنا از روابط عمومی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات اقتصادی این مرکز هدف از تدوین از این گزارش را ارائه الزامات مقاوم سازی اقتصاد و بحث پیرامون آنها جهت درج در برنامه ششم توسعه دانست.
این گزارش مشتمل بر چهار بخش اصلی می باشد که در بخش اول تصویری از مفهوم اقتصاد مقاومتی بر مبنای شناسایی تهدیدها (آسیب پذیری ها) و فرصت ها ارائه شده است.
بر اساس این گزارش در بخش دوم جایگاه و اهمیت اقتصاد مقاومتی در ساختار سیاستگذاری کشور به بحث گذاشته شده است. تجربه تاریخی دیگر کشورها در مقاوم سازی اقتصادی، وجود ساختارهای معیوب در اقتصاد کشور و فرآیند زمانبر رفع این نقایص، ضرورت نگاه آینده پژوهانه در مدیریت اقتصاد کشور و در نهایت ظهور و بروز ابزاری به نام تحریم به عنوان وسیله تقابل اقتصادی در نظام سیاسی بین المللی، دلالت بر اهمیت اقتصاد مقاومتی در ساختار سیاستگذاری کشور دارد.
روابط عمومی مرکز پژوهش ها می افزاید: در بخش سوم این گزارش، مروری بر ادبیات جهانی راجع به آسیب پذیری و مقاوم سازی اقتصادی صورت گرفته است.
براساس این گزارش، نتایج بررسی نشان می دهد که کشورهای آسیب دیده از بحران های مالی (نظیر بحران مالی 2008 ) و بحران های طبیعی (نظیر طوفان های مخرب) مساله خود را در آسیب پذیری اقتصادی شناخته اند و با اتخاذ تدابیری نظیر تدوین شاخص های مدون و کاربردی و پایش مستمر و دقیق آنها توسط نهادهای معبر ملی و بین المللی، سعی در حداقل سازی و حتی المقدور رفع آن نقاط آسیب پذیر دارند.
همچنین در بخش چهارم، مهمترین آسیب پذیری های اقتصاد ایران با استفاده از تجربه تحریم های اقتصادی به عنوان شوک برون زا و البته هدفمند، معرفی شده و توضیح اجمالی راجع به آنها ارائه شده است.
دلیل ذکر چنین مواردی آن است که جهت مقاوم سازی اقتصاد، توجه به این موارد از اهمیت بیشتری برخوردار است هر چند که در بین این موارد نیز می توان اولویت بندی انجام داد.
بر اساس این گزارش مهمترین آسیب پذیری ها عبارتند از: وابستگی بودجه دولت و نیازهای ارزی کشور به درآمدهای نفتی، نرخ بالای بیکاری و عدم تحقق اقتصاد مردم بنیان، وابستگی به ارزهای خارجی در مبادلات تجاری و آسیب پذیری اقتصاد به تبع شوک نرخ ارز و نااطمینانی های ناشی از آن، عدم توجه به مسئله امنیت غذایی و بحران آب، وابستگی فزاینده تولید داخلی به واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای، بالا بودن شدت انرژی در مقایسه با آمارهای جهانی و احتمال تبدیل شدن ایران به یکی از واردکننده های انرژی در آینده نه چندان دور، وابستگی به نهادهای برون مرزی در تعاملات مالی و بانکی بین المللی، وابستگی تجارت ایران به خدمات حمل و نقل و پشتیبانی خارجی و رشد اقتصادی مبتنی بر سرمایه حاصل از درآمدهای نفتی، عدم شکل گیری اقتصاد دانش بنیان و...
در این گزارش همچنین ضرورت مقاوم سازی بودجه دولت از طریق کشف منابع درآمدی جدید، اصلاح نظام مالیاتی و افزایش کارآیی مصارف بودجه (بندهای «16» و «17» سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی) تبیین شده و ضرورت سیاستگذاری مجدد در حوزه انرژی نیز با دقت نظر در پارامترهایی نظیر تولید صیانتی، کاهش خام فروشی، سازوکارهای نوین قراردادهای نفتی (بند «15» سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی) ذیل بحث وابستگی بودجه دولت به درآمدهای نفتی، مورد بحث قرار گرفته است.

منبع: مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی