راهکار تعیین تکلیف «عدم احراز»ها

ایران آنلاین /مضاف بر اینکه در 6 حوزه انتخابات برای خبرگان رهبری به تعداد کرسیهای آن حوزه در مجلس خبرگان، نامزد تأیید شده و در حقیقت هیچ رقابتی شکل نمیگیرد. در میان بحثهای مختلف حقوقی و سیاسی و امیدواری که هنوز نامزدهای تأیید نشده به بررسی نهایی در شورای نگهبان و رایزنیهای رؤسای قوای مجریه و مقننه دارند، موضوع «عدم احراز صلاحیت» نامزدها هم محل بحث است. هیأتهای نظارت، صلاحیت حدود 30 درصد نامزدهای انتخابات مجلس را احراز نکردهاند و اگر چه گفته میشود این افراد صلاحیتشان رد نشده است اما نتیجه آن محروم شدن آنها از شرکت در رقابت انتخابات است.

گذشته از بحثهای حقوقی در این باره آنچه محسوس است، اینکه هیأتهای نظارت به هر دلیلی موفق نشدهاند به نظر نهایی مبنی بر «رد» یا «تأیید» آنها برسند. در واقع، نامزدها در این میان کوتاهی خاصی نداشتهاند اما به واسطه عمل هیأتهای نظارت از شرکت در انتخابات و حق نامزدی خود محروم شدهاند. پیشنهاد منطقی که در این خصوص به نظر میرسد اینکه شورای نگهبان بررسی نهایی شایستگیهای این طیف از نامزدها را به خود مردم واگذار کند. هیأت نظارت یا شورای نگهبان در کنار تأیید شدهها، نام عدم احرازیها را با قید اینکه این دسته از نامزدها نه تأیید نهایی شدهاند و نه رد نهایی، اعلام کند و انتخاب نهایی را به شهروندان واگذار کند. فرض مستتر در این پیشنهاد، باور داشتن به درک سیاسی و اجتماعی مردم است. در طول بیش از سه دهه که از عمر انقلاب اسلامی و استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران میگذرد، به گواه اظهار نظرهای مسئولان عالیرتبه نظام و در رأس آنها بنیانگذار انقلاب اسلامی و رهبر معظم انقلاب، حمایتهای مردمی بیمه کننده تداوم نظام و انقلاب بوده است.
اصطلاحاتی همچون «مردم آگاه، فهیم و همیشه در صحنه» اصطلاحاتی آشنا در ادبیات سیاسی ایران است که همواره در تریبونهای رسمی و از سوی مقامهای مختلف به کار برده میشود و ناظر به درک بالای سیاسی و اجتماعی مردم است که در شرایط مختلف اعم از ناآرامیهای اوایل انقلاب، 8 سال دفاع مقدس، اعمال فشارهای مختلف خارجی علیه ایران و توطئهریزیهای متعدد در کنار نظام ایستاده و سختیها را تحمل کردهاند. «ملت ایران... ملت بیداری است، ملت هشیار و مقاومی است در برابر ظلم، در عین حال که این همه ظلم میبیند، این همه کشته میدهد، در عین حال مقاومت میکند.» (صحیفه امام، ج 3، ص 297) «نام بزرگ ملت ایران در عالم به رشد سیاسی ثبت شد.» (صحیفه امام، ج 7، ص 132) «من با جرأت مدعی هستم که ملت ایران و توده میلیونی آن در عصر حاضر، بهتر از ملت حجاز در عهد رسولالله- صلی الله علیه و آله- و کوفه و عراق در عهد امیرالمؤمنین و حسین بن علی- صلوات الله و سلامه علیهما- میباشند.» (صحیفه امام، ج 21، ص 410)
این پیشنهاد البته معطوف به نفی یا عدول از قانون نیست و اگر هیأتهای نظارت در موعد مقرر صلاحیت داوطلبان را تأیید یا رد کنند، محلی از اعراب ندارد ولی وقتی به هر دلیل پدیدهای به نام عدم احراز مطرح میشود که نتیجه آن خارج کردن برخی نامزدها از عرصه رقابت است بدون ارائه هیچ مستند قانونی که نشان دهنده نداشتن ویژگیهای لازم برای حضور در انتخابات است، منطقی به نظر میرسد. به تعبیر سادهتر حال که شورای نگهبان به پشتوانه ابزارهای مختلف خود نتوانسته به قطعیت برسد که این دسته از داوطلبان فاقد شرایط لازم هستند، تصمیم نهایی را به خود مردم فهیم و آگاه و همیشه در صحنه محول کند.