سیاست کنترل واردات و کاهش تجارت ایران و چین

ایران آنلاین /همانگونه که از آمارهای گمرک مشخص است میزان واردات کالا از کشور چین و سایر کشورها که زمانی سهم واردات ما از آنها زیاد بود در مسیر کاهش قرار گرفته است.
سال 92 حجم تجارت ایران با چین 50 میلیارد دلار بود و این روند سال 93 به حدود 40 میلیارد دلار و سال 94 به 32 میلیارد دلار رسید. در سه ماهه نخست امسال و ماههای آتی مجدداً روند کاهشی حفظ میشود. اما کاهش واردات سه دلیل عمده دارد؛ یک آنکه سازمان توسعه تجارت در ثبت و سفارش کالاها سختگیرانه عمل میکند، گمرک نیز دیگر مانند گذشته اجازه واردات کالا را نمیدهد، سومین موضوع مالیات است که واردکنندگان را با چالشهایی مواجه کرده است.
در موضوع اول چند وقتی است که سازمان توسعه تجارت محدودیتهایی را برای واردکنندگان کالا لحاظ کرده است و اجازه نمیدهد مانند گذشته واردات کالاها سهل باشد. لذا عدم ثبت سفارش کالاها و مخالفت با واردات برخی کالاها باعث شده میزان واردات از کشورهای مختلف و بخصوص چین کاهش پیدا کند. گمرک نیز با اعمال محدودیتهای جدید مانع واردات میشود.
درست است که محدود کردن کالاهای وارداتی به نفع تولید کشور است و تولیدکنندگان با شرایط بهتری میتوانند محصولات خود را بخصوص در شرایطی که بازار با رکود مواجه است به فروش برسانند، ولی در این اتفاق نکتهای نهفته است که توجه نکردن به آن لطمه بیشتری را به بدنه اقتصاد وارد میکند. زمانی که مبادی رسمی با محدودیتهایی روبهرو شود مبادی غیر رسمی فعال میشوند، لذا این احتمال وجود دارد که عملکرد سختگیرانه دولت در واردات کالاها منجر به رشد قاچاق شود.حال اگر کشور میخواهد به سمت اقتصاد مقاومتی و چارچوبهایی که در این بخش تعریف شده حرکت کند، باید موضوع قاچاق را جدی بگیرد.
وقتی حجم قاچاق کالا حدود 20 میلیارد دلار است به هیچ عنوان نمیتوان اقتصاد مقاومتی را پیادهسازی کرد، چرا که تمام کالاهایی که واردات آنها سخت شده یا تعرفههای سنگین برای آن وضع شده میتواند از مبادی غیر رسمی وارد کشور شود.اگر استراتژی دولت یازدهم محور کنترل واردات است و میخواهد سیاستهای سختگیرانه را اعمال کند، باید برای کنترل مرزها هم اقدام فوری انجام دهد چرا که واردات غیرقانونی به تولیدکنندگان داخلی صدمه بیشتری خواهد زد و در این میان مردم به دلیل واردات کالاهای بیکیفیت وغیر استاندارد متضرر میشوند.
یکی از دلایلی که باعث شد تراز تجاری ایران مثبت شود (بعد از 30 سال صادرات از واردات پیشی گرفت) کنترل شدید واردات بود.ما نیز مخالف این اتفاق نیستیم ولی شرایط باید به گونهای باشد که واردکنندگان نسبت به قوانین دلسرد نشوند و از سویی به جای واردات کالاهای مصرفی به سمت واردات کالاهای واسطهای بروند.وقتی واردات کالاهای نهایی کاهش پیدا کند و واردکنندگان با میل و رغبت به سمت واردات مواد اولیه مورد نیاز تولیدکنندگان بروند رونق در بازار رخ خواهد داد و تولید ملی تقویت میشود، اما اگر نگاه به واردکنندگان مناسب نباشد و برای آنها قوانین زائد گذاشته شود یقیناً قاچاق رونق میگیرد.
دولت هم به طور قطع موافق رونق دادن به مقوله قاچاق نیست لذا توصیه میکنم در مقطع فعلی راهکارهایی اتخاذ شود تا واردکنندگان با حمایت دولت به سمت واردات مواد اولیه تولید بروند.

عضو اتاق بازرگانی