کوتاه و دلنشین از آن سال ها

ایران آنلاین / انتشارات هزاره ققنوس که یکی از اصلی ترین اهدافش حمایت از نویسندگان نوپا، انتشار آثار ادبی و نیز نشر آثار ارزشمند برای ترویج فرهنگ غنی اسلامی و فرهنگ پایداری است چند سالی است که با برگزاری جشنواره داستان کوتاه کوتاه پایداری سعی در شناسایی نویسندگان و داستان نویسانی دارد که در حوزه دفاع مقدس میتوانند با قلمی متفاوت و دلنشین در قالب داستان کوتاه خاطرات آن دوران را بازگو کنند. رضا حاجیآبادی دبیر ششمین جشنواره داستان کوتاه کوتاه پایداری، درارتباط با این جشنواره توضیح می دهد.

معرفی 6 برگزیده از میان 937 اثر داستان کوتاه دفاع مقدسی
مراسم اختتامیه ششمین دوره جشنواره داستان کوتاه کوتاه پایداری توسط انتشارات هزاره ققنوس تا آخر خرداد ماه برگزار میشود. این تازه ترین خبری است که رضا حاجیآبادی، دبیر جشنواره داستان کوتاه کوتاه پایداری اعلام می کند و اظهارمیu2009دارد: در این دوره از جشنواره 937 اثر به دبیرخانه جشنواره رسید که از این تعداد ۴۱۴ داستان از طریق ایمیل و ۵۲۳ داستان نیز از طریق پیامک بود. داستانهای کوتاه کوتاه و داستانهای مینی مال هم دو بخش جشنواره است که در هر کدام از آنها 3 برگزیده خواهیم داشت.حاجیآبادی ادامه می دهد: داوری این دوره از جشنواره داستان کوتاه کوتاه پایداری بر عهده کامران شرفشاهی، هادی خورشاهیان، امیر سمامی و خود من است. البته احتمال این وجود دارد که جواد محقق که در دوره گذشته و این دوره با ما همکاری داشته است نیز در دوره نهایی داوری آثار به جمع هیأت داوران اضافه شود.

وی با بیان اینکه این جشنواره جزو معدود جشنواره هایی است که از سوی بخش خصوصی و به طور قانونمند 6 سال متوالی است که برگزار میشود، یادآور شد: آموزش داستان نویسی به علاقهمندان، معرفی چهرههای جدید و مستعد در حوزه ادبیات پایداری، تولید محتوای ادبیات پایداری در فضای مجازی، چاپ و نشر آثار منتخب در قالب کتاب، قدردانی و حمایت از نوقلمان جزو مهمترین اهداف برگزاری این جشنواره در راستای ترویج فرهنگ پایداری است.مدیر انتشارات هزاره ققنوس تصریح میu2009کند: ششمین جشنواره داستان کوتاه کوتاه پایداری همچون دورههای گذشته با استقبال داستاننویسان و نویسندگان همراه شد، بر این اساس انتشارات هزاره ققنوس قصد دارد، آثار منتخب این دوره را هم در قالب کتاب منتشر کند.

حاجیآبادی خاطرنشان می سازد: انتشارات هزاره ققنوس برای زنده نگه داشتن یاد و خاطره هشت سال دوران دفاع مقدس تولید ادبیات مرتبط با فرهنگ ایثار و مقاومت و ترویج فرهنگ مقاومت، امسال هم تصمیم به برگزاری ششمین دوره این جشنواره دارد اما به دلیل نبود حمایت متولیان اصلی در بخش دولتی این حوزه برگزاری هفتمین جشنواره داستان کوتاه کوتاه پایداری نامشخص است و احتمال اینکه سال بعد جشنواره را برگزار نکنیم وجود دارد.
آثار تأمل برانگیز در جشنواره کم دیده میشود
محمد جواد جزینی داستان نویسی که در چند دوره قبل جشنواره داستان کوتاه کوتاه پایداری به عنوان داور حضور داشته هم درباره کیفیت آثار می گوید: ما در این حوزه شاهد بسیاری از آثار هستیم که دچار سطحی زدگی و تشابه هستند. من چندین سال داور این جشنواره بودم و شاهد بودم که بخش قابل توجهی از آثار شرکت کنندگان که بیشترشان هم از قشر جوان و بدون کارنامههای قوی بودند به هم شباهت داشت در واقع بیشتر آنها سعی کرده بودند از فرم و مضمون آثاری که در سالهای قبل برنده جایزه شده بودند تقلید کنند.

البته ناگفته نماند که در مجاورت آنها آثاری هم بودند که با مضمون و فرمهای خلاقانه نوشته شده و جزو آثار قابل تأمل بودند. وی در ادامه می افزاید: در کشور ما تلقیهای روشنی از دو جریان ادبی داستان کوتاه و مینی مال صورت نگرفته است. انواع این داستانهای کوتاه و داستانهای کوتاه کوتاه تفاوت هایی با هم دارند اما ما دوباره داستان کوتاه کوتاه را با فلک فیکشن یکی گرفتهایم.

جزینی می افزود: در گذشته ادبیات داستانی را به سه گروه رمان، داستان بلند و داستان کوتاه تقسیم میکردند. در آستانه قرن بیستم به دلیل برخی از اتفاقاتی که در جریانها و جنبشهای فکری افتاد هر کدام از این گونهها به زیرگونههای متنوعی تکثیر شدند. در کشورهای غربی که مأمن و معدن و جایگاه این گونه ها است در واقع سال هاست که درباره آنها بویژه در حوزه داستان کوتاه بحث کردهاند. در واقع در آنجا این گونهها حداقل بیشتر از ایران شناخته شدهاند یعنی آنها سیر طبیعی این موضوع را طی کردهاند.

آنها از داستان کلاسیک به داستان کوتاه و از داستان کوتاه به انواع آن رسیدهاند. اخیراً جریانهای خیلی رادیکالی در غرب پیدا شده است که دارند داستانها را هر روز کوتاهتر میکنند طوری که داستانهایی در حد کلمه مینویسند.این داستان نویس گفت: این فرم ادبی مورد اقبال مردم قرار گرفته به طوری که میبینیم در 10 سال اخیر رشد چشمگیری داشته است. ما همچنین در این زمینه شاهد برگزاری چندین جشنواره مختلف و چاپ چندین کتاب در سال هستیم اما باید این را هم در نظر بگیریم که آثار با چه کیفیت در حال نشر هستند.

اثر خوب باید بتواند اثرگذارباشد

ابراهیـــــم اهـدی مطلق، داستاننویس و منتقد ادبیات دفاع مقدس نیز درباره داستانهای کوتاه حوزه پایداری میu2009گوید: داستان کوتاه اتفاق مدرن دوره ما است و هرچند که هنوز این قالب در ادبیات داستانی ما جا نیفتاده است، باید بگویم که روند خوبی داشته است. اما در حوزه پایداری وضعیت متفاوت است؛ یعنی هرچند نویسندگان ما در این حوزه برای نوشتن خاطره و رمان دارای تبحر هستند در روند داستان نویسی کوتاه راه طولانی در پیش دارند.
وی در ادامه می گوید : تعداد بسیاری از نویسندگان هستند که این قالب را برای کار خود انتخاب کردهاند اما موفق نشدهاند خاطرهها را خوب بنویسند. البته ناگفته نماند که در این میان افرادی هم هستند مثل «اصغر حسن معمار» که توانستهاند از پس کار بر بیایند و به خوبی از این قالب برای نوشته هایشان استفاده کنند.
زاهدی مطلق درباره ویژگیهای یک داستان کوتاه خوب اظهارمی دارد: محتوای یک داستان کوتاه باید طوری باشد که در ذهن مخاطب تک ضربه بزند؛ یعنی مخاطب را نسبت به موضوعی حتی برای چند لحظه به فکر ببرد.
در واقع میشود گفت در این قالب ادبیاتی نویسنده باید زاویهای مهم از جامعه را نشانه بگیرد که به لحاظ اندیشهای موضوعی را به مخاطب بگوید تا به آن نقطه غفلت توجه کند. فرم دومین ویژگی مهم در نوشتن داستان کوتاه است. در حال حاضر بیشتر نویسندگان، داستانهای خود را با دوم شخص مینویسند که کار سادهای نیست. آنها باید در این قالب آنقدر خوب و روان بنویسند که توجه مخاطب را جذب و او را ترغیب کنند تا به اطرافش نگاه کند.
این داستاننویس و منتقد ادبیات دفاع مقدس با اشاره به حضور پررنگ نویسندگان جوان در حوزه ادبیات پایداری تأکید دارد: برخی جوانها بر این باورند که اگر نویسندگی را با نوشتن داستان های کوتاه 2 تا3 صفحهای شروع کنند بعد از مدتی دستشان راه میافتد، درصورتی که این مسیر اشتباه است چون این قالب نوشتن تبحر بالایی میخواهد. اما اگر کسی ذهن پویا و تلنگر زنندهای دارد بهترین مسیر برای آغاز نویسندگی است.
وی همچنین درباره اعتماد ناشران به نوقلمان خاطرنشان کرد: برای اینکه ناشران بتوانند تشخیص دهند که چه اثری خوب است و آیا میتوانند به نویسندههای جوان یا نوقلم اعتماد کنند یا نه باید متخصص آن حوزه ادبیاتی باشند، اما اغلب ناشران جامعه ما هیأت علمی ندارند و سلیقهای برخورد میکنند.
در حالی که اگر ناشران مجموعهای از نویسندگان و منتقدان را تشکیل دهند تا درباره آثار نظر کارشناسی بدهند و درباره آنها تصمیم بگیرند، بعد از مدتی میتوانند افراد مستعد را شناسایی و آنها را در کار راهنمایی و به مجموعه خود اضافه کنند و در کنار هم کار را به طور درست و تخصصی پیش ببرند.

/ایران