دست دوستی دشمنان قدیمی در سرزمینهای اشغالی

ایران آنلاین /پیشبرد طرح مصر برای احیای مذاکرات صلح که بسیاری آن را مکمل طرح پیشنهادی فرانسه میدانند، مهمترین دلیل این سفر کمسابقه عنوان شده بود؛ طرحی که بیش از همه بر تشکیل دو دولت در سرزمینهای اشغالی تأکید دارد. با این وجود بیانیههای رسمی دولت مصر مدعی بود، در این دیدار مسائل امنیتی و دیگر مسائل مشترک دو طرف از جمله هماهنگی درباره انتقال لاشه هواپیمای ساقط شده مصری در سواحل «نتانیا» مورد مذاکره نتانیاهو و شکری قرار خواهد گرفت.

سخنان دوطرف پیش و پس از رایزنیهای مشترک نیز نشان میداد، مصر تلاش میکند نام عبدالفتاح السیسی (رئیس جمهوری کنونی و حاکم پیشین دولت نظامی مصر را که با کودتا علیه محمد مرسی و دولت وابسته به اخوانالمسلمین به قدرت رسید)، به عنوان بازیگر اصلی صلح در فلسطین معرفی کند. این مسأله در سخنان شکری به وضوح قابل مشاهده بود. او در بدو ورود به سرزمینهای اشغالی گفت: «عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهوری مصر به تحقق سازش میان فلسطین و رژیم صهیونیستی چشم دوخته و امیدوار است، این نزاع پایان یابد.» شکری اما در دیدار با نخستوزیر رژیم اسرائیل تأکید کرد، مصر برای تشکیل دو کشور با این رژیم همکاری میکند.

بنیامین نتانیاهو که پیشتر این سفر را «بسیار مهم» خوانده بود نیز موضع مصر را دلیلی برای بهبود روابط قاهره و تلآویو عنوان کرد و بدون اشاره به کارشکنی رژیم صهیونیستی در راه صلح، خواستار مذاکره مستقیم با فلسطینیان شد. شکری چند روز پیش از این دیدار در رامالله با محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی دیدار و درباره طرح صلح با او دیدار کرده بود.
قمار با کارت «حماس»
با وجود آنکه وزیر خارجه مصر در مقابل نتانیاهو، شرایط کنونی در سرزمینهای اشغالی را «خطرناک»، «بیثبات» و «رو به وخامت» خواند و درباره وضعیت فلسطینیان ابراز نگرانی کرد اما آنچه از محتوای این دیدار منتشر شده، نشان میدهد برخلاف ادعاهای دولت مصر، مأموریت وزیرخارجه این کشور بیش از همه بر بهبود روابط متمرکز بوده است. بر همین اساس بلافاصله پس از دیدار شکری و نتانیاهو رسانهها از سفر قریبالوقوع نخستوزیر رژیم اسرئیل به مصر و دیدار با ژنرال سیسی خبر دادند. مهمترین نگرانی سیسی پس از کودتا علیه مرسی، کنترل و حذف جریان قدرتمند اخوانالمسلمین در این کشور و کاهش نفوذ دیگر سازمانهای وابسته به این جریان در برخی کشورهای خاورمیانه بوده است.

کاهش روابط با دولت وابسته به حزب عدالت و توسعه ترکیه که یکی از شاخههای سازمان جهانی اخوانالمسلمین محسوب میشود، پس از کودتا علیه شاخه مصر این جریان، نخستین نشانههای این رویکرد مصر بود اما حالا مشخص شده که دغدغه مشترک رژیم اسرائیل و مصر نیز گروه «حماس» است که آن نیز شاخهای از جریان اخوانالمسلمین در خاورمیانه محسوب میشود. ترکیه در هفتههای اخیر تلاش کرده با استفاده از کارت حماس روابط خود را با دشمنان قدیمی یعنی مصر و رژیم اسرائیل بهبود بخشد.

حماس که جریان اصلی قدرت در نوار غزه را در دست دارد، میتواند اهمیتی مشابه میان مقامهای تلآویو و قاره داشته باشد و این موضوع بیشک در آینده نزدیک نقش ترکیه را در این «مثلث» تازه شکل گرفته در خاورمیانه پررنگتر میکند. هر چند برخی تحلیلگران پشت پرده رایزنیها میان دو دشمن قدیمی را که پس از تأسیس رژیم صهیونیستی 4 بار در سالهای 1948، 1956، 1967 و 1973 مقابل یکدیگر لشگرکشی کردند را تلاش برای گزیر از بحران آینده منطقه عنوان میکنند؛ بحرانی که میان ناظران منطقه «جنگ آب» نامیده میشود.

/ایران