برجام راهی بی بازگشت است

ایران آنلاین / با حسن بهشتی پور کارشناس مسائل سیاست خارجی درباره تاثیر رویکردهای متناقض امریکایی ها بر روند اجرای برجام گفت و گو کرده ایم که در ادامه می خوانید.

اتفاقاتی که در کنگره بر سر قرارداد بوئینگ و خرید آب سنگین از ایران، بار دیگر طی یک سال گذشته شائبه افتادن برجام در دست اندازهای جدی را تقویت کرده است. تلاش تصمیم سازان در امریکا مشخصا چیست؟

در حال حاضر جمهوری خواهان مجلس نمایندگان امریکا با تصویب دو متمم در لایحه بودجه سعی در تاثیرگذاری روی دو مساله خرید آب سنگین از ایران و فروش هواپیماهای بوئینگ دارند. باید دید این لایحه در مجلس سنا هم تصویب می شود و بعد از آن رئیس جمهور عزم وتو خواهد داشت یا خیر. عدم وتو در صورت تصویب مجلس سنا نشانه بارز عزم راسخ امریکا برای ممانعت از اجرای برجام خواهد بود اما در غیر این صورت، نقض وتوی رئیس جمهور امریکا به دو سوم آراء مجلس سنا و نمایندگان نیاز دارد که قطعا در شرایطی که در آستانه انتخابات هستیم، جمع آوری چنین آرایی ممکن نیست.

همه این مسائل نشان می دهد که آنچه با ان روبرو هستیم صرفا فضا سازی رسانه ای علیه برجام است و نه چیزی بیش از آن.

آیا این فرایندهای متناقض و به قول شما صرفا تبلیغاتی تاثیر خود را بر فضای داخلی ایران و تشدید مواضع مخالفان برجام نخواهد گذاشت؟

تریدی نیست که تلاش لابی صهیونیسم در این میان بارز است. ما از ابتدا گفتیم که لابی صهیونیستی از ابتدا به دنبال ممانعت از تحقق توافق برجام بود. بعد از ناکامی، انتظاری جز مانع تراشی در مسیر اجرا از سوی آنها نمی رود. این لابی از تمامی امکانات در داخل کنگره برای جلوگیری از اجرای برجام استفاده می کند اما بعید است این تلاش ها ثمری داشته باشد. اکنون برجام یک سند بین المللی است و امکانی برای نقض یک سند بین المللی وجود ندارد. سنگ اندازی در این مسیر یا کند کردن فرایند اجرا شاید امکانپذیر باشد اما نقض و توقف اجرا ناممکن است.

ایران به تمامی تعهدات خود پایبند بود و آژانس بین المللی انرژی اتمی هم تایید کرده است و اتحادیه اروپا هم با مخالفین امریکایی همراه نیست و صرفا اجرای برجام را دنبال می کند. همه این فاکتورها مانع از توفیق سنگ اندازی ها می شود.

در ایران اما نگاه به این سنگ اندازی ها از نوع تشدید تفاوت های رویکردی در برخورد با ماهیت برجام است. فضای داخلی را در سایه تحرکات کند کننده برجام چطور ارزیابی می کنید؟

نباید فراموش کنیم که تنگناهای مختلف بین المللی طی مدتی که از حصول برجام گذشته، به مراتب کمتر شده است. در این مدت تحریم و فشاری افزوده نشده اما تهران به دنبال رفع تحریم ها و محدودیت های باقی مانده است، این نیز نیاز به زمان دارد. تاکید می کنم که برجام برای کامل اجرا شدن به زمان نیاز دارد اما متاسفانه منتقدان چشمان خود را بر دستاوردهای آشکار برجام بسته اند و به آن ها توجه نمی کنند. مهم ترین دستاورد برجام پایان دادن به پروژه 12 ساله پرونده سازی علیه ایران است. در طول این مدت، 6 قطعنامه علیه ایران صادر شد که هر کدام از آن ها مشکل های فراوانی را برای ایران به وجود آوردند.

به نظر می رسد مخالفین دولت هر تحرک ضد برجام را بهانه قرار داده و تحرکات داخلی را در امریکا برجسته سازی می کنند در حالی که این سوال را بی پاسخ می گذارند که اگر برجام نبود چه کاری باید انجام می شد و چه جایگزینی قابل قبول بود؟ این در حالی است که برجام بخش مهمی از تحریم ها را لغو کرده است. اگر نگاهی به هزینه های بی جا و گزافی که ایران بابت تحریم ها قبل از حصول برجام متحمل می شد بیندازیم و قضاوت کنیم که نبود این هزینه های سرسام اور چه مزیت هایی را برای کشور به ارمغان آورد. در نبود هزینه های سنگین برای خرید سوخت هواپیماها یا اخذ مجوز برای خرید قطعات مختلف در صنایع متنوع و مواردی مشابه عایدی کشور را چرا مورد توجه قرار نمی دهیم؟

اکنون صرفا مسائل بیمه ای و بانکی باقی مانده اما بدانیم که به تدریج این مسائل هم قابل حل است همانطور که این موانع بتدریج ایجاد شدند.

در فضایی که مخالفین در داخل ایران و امریکا فشار وارد می کنند چه راهکارهایی وجود دارد؟

این مسیر غیر قابل بازگشت است و هرچه پیش می رویم شانس توفیق برجام بیشتر می شود. واقعیت این است که علی رغم همه این تلاش ها، ما به این جمع بندی می رسیم که برجام مطلوب طرف های منعقد کننده آن نبود اما تنها راه ممکن بوده است. این مسیر غیر قابل بازگشت، دستاوردهای خاص خود را داشته است. به عنوان نمونه، برنامه ریزی شده بود که ایران مجاز به فروش بیش از یک میلیون بشکه نفت در روز نباشد اما اکنون ظرفیت فروش نفت به 2 و نیم میلیون بشکه افزایش یافته است.

بنابراین باید با قوت از روند اقدامات دولت در رفع محدودیت های باقی مانده در مسیر اجرای برجام حمایت کرد و چشم ها را بر روی قوت ها و دستاوردها گشود.

- - , .
.