رابطه عربستان و اسرائیل به ضرر تمام جهان اسلام است

اخیراً بحثهایی درباره شکلگیری نوعی رابطه میان عربستان و رژیم اسرائیل مطرح شده است. حاشیههای سفر یک مقام سابق امنیتی عربستان به سرزمینهای اشغالی نیز به این بحثها دامن زده است. آیا شما هم معتقدید نوعی رابطه میان ریاض و تل آویو در حال شکلگیری است؟
موضوع رابطه عربستان با رژیم اسرائیل بارها مطرح شده است. سال 2002 در طرح ملک عبدالله که به عنوان «طرح عربی» برای صلح در خاورمیانه شناخته میشود، تصریح شده کشورهای عربی حاضرند در برابر تشکیل دولت فلسطین در مرزهای 1967 نه تنها با اسرائیل رابطه برقرار کنند بلکه روابط خود با این رژیم را «عادی سازی» کنند. آن طرح از جانب عربستان سعودی مطرح شده است. به دلیل موقعیت عربستان، این کشور همیشه از رابطه با اسرائیل پرهیز داشته است اما با توجه به تحولات منطقه و دشمنیهای فعلی با ایران که از سوی عربستان در همه زمینهها افزایش یافته، کارشناسان منطقه معتقدند این مسیر سبب میشود ریاض به خاطر دشمنی با تهران با رژیم اسرائیل بر سر بحرانهای منطقهای در یک مسیر قرار گیرد. آن هم زمانی که راستترین و تندترین دولت در سرزمینهای اشغالی حاکم است که حتی برای حل و فصل منازعات با فلسطینیان طرح فرانسه را قبول نمیکند.
سؤال همین است. چرا این رابطه با افراطیترین دولت اسرائیل شکل میگیرد؟ تنها رقابتهای منطقهای عربستان را به این مسیر هدایت کرده یا شما ریشههای دیگری برای این مسأله قائلید؟
زمانی برخی افراد در داخل ایران سخنان جنجالی خطاب به برخی کشورهای منطقه صورت میدادند. همان زمان هم میگفتم که هرگونه ایجاد ترس در کشورهای منطقه سبب روی آوردن بیشتر این کشورها به امریکا و رژیم اسرائیل خواهد شد. پیشتر، اصل برای عربستان سعودی نزاع اسرائیل و کشورهای منطقه بود. این کشور با نشان دادن این سیاست اولاً میخواست تبلیغ کند نزاع اسرائیل با اعراب است نه با کشورهای اسلامی. هنگامی که اصل برای عربستان نزاع با اسرائیل نیست و مسأله نفوذ ایران است، بنابراین میخواهد با هر وسیلهای دشمنیها و تقابلش را با اسرئیل کمتر کند و در مقابل به مقابله با ایران بپردازد. عربستان در ماههای اخیر ارتباط با مقامات غیررسمی و برخی چهرههای اسرئیلی را در پیش گرفته است. ما دیدیم در ارتباط با منافقین ترکیالفیصل را فرستادند و بعد اعلام کردند او در حکومت عربستان سمتی ندارد. اما در عمل او عضو ارشد خاندان پادشاهی عربستان است و قبلاً سمتهای حساسی داشته و الان مرکز مطالعات عربی را اداره میکند بنابراین مغز متفکر عربستان است. هفته گذشته نیز انور عشقی به سرزمینهای اشغالی فرستاده شد. او بازنشسته ارتش است و یک مرکز مطالعاتی را اداره میکند و در مصاحبههایش به عنوان مدافع سرسخت حکومت سعودی و موضعگیری تند علیه ایران شناخته میشود. نباید فراموش کرد که مقامات اسرائیل نیز بارها مسأله نزدیک شدن با کشورهای به قول خودشان میانه رو و در رأسش عربستان را مطرح کردهاند. با وجود این یقیناً عربستان وضعیت دشواری دارد. عربستان از یک سو به عنوان کشور محوری اسلام (به دلیل وجود پایگاه مهم مکه و مدینه) نمیخواهد پیشقدم رابطه با رژیم اسرائیل شود و از سوی دیگر سران این کشور میبینند دشمنی خود با ایران را به حدی رساندهاند که ناچارند به سوی رابطه با اسرئیل پیش روند حتی با وجود مشکلاتی که این رابطه برای تمام دنیای اسلام ایجاد خواهد کرد.
در شبکههای اجتماعی برخی افشاگریها علیه مقامهای سعودی صورت میگیرد. به عنوان مثال مجتهد که به عنوان افشاگر خاندان سعودی شناخته میشود، بحث رقابت درونی در خاندان سعودی و ارتباط آن با رابطه با رژیم اسرائیل را مطرح کرده است. آیا شما نشانهای از این رقابت درونی در خاندان پادشاهی سعودی میبینید؟
رقابت همیشه بوده و هست و خواهد بود اما به عقیده من نباید به شایعات خیلی توجه کرد و باید بیشتر به آنچه رسماً و علنی صورت میگیرد، توجه کرد. چنین بحثهایی بیشتر برای جلب توجه افکار عمومی به خطرهای مورد نظر حکومت و توجیه چرایی وجود «پادشاهی مطلقه» است. رسانههای ما نباید دنبال این مسائل بروند چون ممکن است در مسیری بیفتند که خود عربستان فراهم کرده است.
ارتباط در هر سطحی میان رژیم اسرائیل و عربستان چه منافعی برای این رژیم خواهد داشت؟
یقینا جز ضرر برای عربستان نخواهد بود. ما باید کشورهای منطقه را در مسیری قرار بدهیم که سعی کنند، به خودشان اتکا داشته باشند و نه نیروی بیرون؛ و همچنین اولویت را به نزاع اسرائیل با دنیای اسلام اختصاص دهند. همه اینها نیاز به کار دو طرفه دارد. یعنی همچنان که در ایران نباید به طبل جنگ با عربستان کوبید آنها هم نباید در مسیر دشمنی با ایران تا آخرین حد قرار بگیرد. در حال حاضر میبینیم سران عرب در موریتانی جمع میشوند و بیانیهای علیه ایران تصویب میکنند که خیلی تندتر از قطعنامههای ضد اسرائیلی است. ما باید در این مسیر از تضاد کشورهای اسلامی و ترسیدن از یکدیگر پرهیز کنیم. در واقع همین روشی که دولت آقای روحانی وشخص آقای ظریف در پیش گرفتهاند باید گسترش پیدا کند و ایران و عربستان برای حل مشکلات به مذاکره روی بیاورند چرا که ادامه تقابلها بیشک تنها به نفع رژیم صهیونیستی خواهد بود.

روزنامه ایران