بزودی، اجرای «اتاق امن تزریق» معتادان در استانهای کرمان و خوزستان

ایران آنلاین / هر چند به فاصله کمتر از یک روز از انتشار خبری مبنی بر اینکه بزودی در چند استان پر خطر کشور برای معتادان تزریقی اتاقهای تزریق ایجاد میشود، یکی از خبرگزاریها از قول سخنگوی ستاد مبارزه با موادمخدر اعلام کرد که این ستاد با ایجاد هرگونه اتاق تزریق مخالف است اما همزمان با ادعای برخی رسانهها در این باره، سخنگوی ستاد مبارزه با موادمخدر ضمن گلایه از بداخلاقیهای رسانهای از توجه ویژه روزنامه ایران نسبت به یکی از بندهای مهم «کاهش آسیب» سیاستهای ابلاغی رهبر معظم انقلاب قدردانی کرد و اعلام کرد که چنانچه استانها آمادگی راهاندازی اینگونه مراکز کاهش آسیب اعتیاد را داشته باشند زمینه اجرای آن فراهم است. پیرو این ماجرا دیروز سخنگوی ستادمبارزه با موادمخدر با اعلام خبر نهایی شدن احداث اتاقهای تزریق امن در 2 استان گفت: «سرانجام اجرای پایلوت اتاقهای تزریق امن در برخی استانهای کشور در ستاد مبارزه با موادمخدر مطرح و مصوب شد.»
به گفته پرویز افشار، در این طرح که قرار است با نظر کارشناسی کمیته درمان ستاد مبارزه با موادمخدر و به صورت پایلوت به اجرا درآید مقرر شد تا در دو استان خوزستان و کرمان که داوطلبانه خواستار اجرای این طرح شدهاند با در نظر گرفتن جمیع جهات به اجرا درآید.سخنگوی ستاد مبارزه با مواد مخدر در نوشتارپیش رو، به چرایی ایجاد اتاق تزریق و توجه به برنامههای کاهش آسیب اعتیاد اشاره کرده است.

آمادگی برای اجرای « اتاق تزریق» در استان های کشور

پرویز افشار/سخنگو و معاون کاهش تقاضا و توسعه مشارکتهای مردمی ستاد مبارزه با موادمخدر: براساس ابلاغ سیاستهای کلان مبارزه همه جانبه با موادمخدر از سوی رهبر معظم انقلاب، ستاد مبارزه با موادمخدر چند سیاست را به عنوان اولویت اصلی مد نظر دارد. مهمترین اولویت ما در قدم اول پیشگیری و مقابله با عرضه به منظور کاهش دسترسی به موادمخدر است. اولویت بعدی ستاد درمان مبتلایان به اعتیاد است.

چنانچه درمان به آسانی صورت نگیرد برنامه کاهش آسیب در معتادان مطرح میشود که پس از درمان، توانمندسازی، اشتغال و حمایت اجتماعی از معتاد بهبود یافته انجام میشود. مجموع اینها در راستای پیشگیری از عود بیماری است و لذا در بحث کاهش آسیب یکسری اقدامات مد نظر است که این اقدامات از درمان نگهدارنده با «بوپرنورفین»، شربت تریاک و متادون گرفته تا ارائه خدمات به معتادان خیابانی در قالب پانسمان زخمها، مشاوره و آموزش، توزیع سرنگ و سوزن و راهاندازی مراکز گذری کاهش آسیب (دیآیسی) برای معتادان خدمات میدهند. هدف از راهاندازی مراکز کاهش آسیب که باید مستند و بر پایه سیاستهای کلان ایجاد شوند در حقیقت به این خاطر است که رفتارهای مخاطرهآمیز معتادان باعث صدمه جدی به خود و اطرافیان شان نشود. یعنی معتاد به واسطه تزریق مبتلا به اچآیوی و هپاتیت نشود و این بیماریها را به سایر معتادان منتقل نکند. برنامههای کاهش آسیب در سالهای 79 تا 90 در کشور توسعه پیدا کرده و به صورت معجزه آسایی میزان اچآیوی و ایدز در بین معتادان تزریقی در ایران کم شده است. در سال 83 از مجموع بیمارانی که به ویروس اچآیوی تشخیص داده شده بودند حدود 65 درصد علت انتقال ایدز به این بیماران از طریق تزریق مشترک بوده اما در حال حاضر از مجموع موارد اچآیوی و ایدز شناخته شده در بین معتادان کشور کمتر از 40 درصد علت اصلی انتقال ویروس به معتادان از طریق تزریق است و این آمار نشاندهنده اثر بخشی مداخلات کاهش آسیب است.

با این حال گروه بسیار کوچکی از معتادان تزریقی وجود دارند که بازگیری آنها از ماده مخدر به راحتی امکانپذیر نیست. در برخی از کشورهای دنیا برای اینگونه معتادان یکسری مراکز به نام مرکز «مصرف مواد مدیریت شده» یا مرکز «تزریق ایمن» راهاندازی شده است. راهاندازی این مرکز به هیچ شکل به معنای تأیید مصرف و رفتار موادجویانه این گروه از معتادان نیست بلکه به معنای این است که رفتار موادجویانه و تزریق باید حداقل خطر را برای معتادان تزریقی و جامعه اطراف ایجاد کند بنابراین در اینگونه مراکزی که بسیار محدود هستند، فضایی را فراهم میکنند که معتادان آخر خط تزریقی و افرادی که سابقه عودهای مکرر دارند و درمانهای نگهدارنده خوراکی روی آنها اثر بخش نیست بتوانند تزریق تمیز و غیر آلوده انجام دهند.
کشورهای مختلفی اقدام به راهاندازی اتاقهای تزریق کردهاند و به نتایج قابل قبولی نیز دست یافتهاند با توجه به اینکه ایران از جمله کشورهای پیشتاز و پیشرو در زمینه کاهش آسیب اعتیاد بوده و نتایج درخشانی داشته بنابراین بخش انتهایی چرخه خدمات کاهش آسیب یعنی راهاندازی مرکز «مصرف مواد مدیریت شده» در کشور ما نیز مطرح شد و مقرر شد چنانچه در یک استان همه مقامات آن اعم از سیاسی، اجرایی، قضایی و انتظامی اتاق تزریق را به عنوان ضرورت قبول کنند و پس از طرح این موضوع در کمیته درمان استان و تأیید شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر استان، آن را به کمیته درمان ستاد مبارزه با موادمخدر کشور بفرستند تا به عنوان کمیته تخصصی اصلی در خصوص اینگونه مداخلات تصمیمگیری کند.
گرچه اجرای برنامه کاهش آسیب اتاق تزریق جزو سیاستهای ابلاغی رهبر معظم انقلاب است اما با حساسیتهای فرهنگی، اجرایی، سیاسی، انتظامی و قضایی مواجه است و باید مقامات محلی توجیه شوند که انجام این طرحها در راستای کاهش خطر آسیب اعتیاد، کاهش شاخص مرگ و میر معتادان، کاهش ابتلا به ایدز و شاخص مانایی در پاکی است.تأکید میکنم که برخی استانها برای پایلوت ایجاد اتاق تزریق انتخاب شدهاند و کار اجرا را بزودی شروع میکنیم.
باید یادآوری کنم، پرسشی که اغلب درباره راهاندازی اتاقهای امن تزریق مطرح میشود این است که آیا قرار است «موادمخدر خالص هم در راستای اجرای این طرح به معتادان داده شود» یا خیر؛ این مسأله از جمله موارد مورد بحث در این زمینه است و ما اختیار کاملی به استانها درباره این مسأله میدهیم ولی یکی از پیشنیازهای اجرای این طرح، بهرهمندی کامل از حمایتهای استانها در ابعاد مختلف است.

/ایران